دست سرداران ترك‌نژاد بودند ؛ ولى اين امر در بهبود وضعيت امام عليه السّلام مؤثر نبود و در نهايت به سال 254 ق ، با توطئه درباريان به شهادت رسيد . « 1 » امام هادى عليه السّلام در طى دوران امامتش باتوجه به مشكلاتى كه به خصوص از دوران متوكل به بعد با آن‌ها روبرو بود ، تدابيرى خاص براى ادارهء جامعهء رشد يافته و رو به گسترش شيعه به كار بست كه مهم‌ترين آن‌ها بهره‌گيرى و تقويت بيش از پيش نظام وكالت بود . شيعيان در شهرهاى دور و نزديك به سر مىبردند و ادارهء آنان نيازمند ارتباط و تماس امام با آن‌ها و بالعكس بود و اين تعامل به‌ويژه با شيعيانى كه در نواحى عراق ، ايران ، يمن ، مصر و ديگر بلاد مىزيستند ، جز با يك نظام گستردهء وكالتى امكان‌پذير نبود . كسانىكه از طرف امام رضا عليه السّلام و امام جواد عليه السّلام به‌عنوان وكيلان ايشان معرفى شده بودند اينك در زمان امام هادى عليه السّلام به كار خود ادامه مىدادند . آن حضرت افزون بر ايشان كسان ديگرى را نيز به وكالت تعيين مىكرد . كه وظيفهء برقرارى ارتباط ميان امام و شيعيان را به عهده داشتند و سؤالات و مشكلات آنان را به امام عليه السّلام رسانيده ، جواب و راه‌حل‌هايشان را برايشان مىبردند و در كنار آن به جمع‌آورى خمس و ارسال آن براى امام مىپرداختند . اينان در مسائل كلامى و فقهى نيز نقش‌آفرين بوده‌اند و در معرفى و تبيين امامت امام بعدى در منطقهء خود موقعيت محورى داشتند . گاهى برخى از اين وكلا دچار انحراف مىشدند كه از طرف امام تكذيب و گاه كسان ديگرى جايگزين آنان مىشدند . نام شمارى از وكيلان امام دهم عليه السّلام در منابع ذكر شده است كه بسيارى از آنان ، به جهت حسن عملكرد ، مورد اطمينان و اعتماد واقع شده و در دوران امام عسكرى عليه السّلام نيز در مقام وكالت باقى ماندند « 2 » .

--> ( 1 ) . مسعودى ، همان ، ج 4 ، ص 84 ؛ ابن جوزى ، تذكرة الخواص ، ص 362 و ابن صباغ مالكى ، الفصول المهمه ، ج 13 ، ص 2 . ( 2 ) . در اين‌باره نگاه كنيد به : جبارى ، همان .